Từ mấy tứ thơ lạ của hai cô gái Chí Linh

Năm 1996, tôi dạy hợp đồng ở Trường THPT Phả Lại. Vào dịp kỷ niệm ngày Nhà Giáo Việt Nam, Nhà trường và Đoàn thanh niên có tổ chức một cuộc thi thơ để chào mừng. Tôi vinh dự được thày Nguyễn Hạm, Tổ trưởng tổ Văn-Trưởng ban giám khảo cuộc thi mời tham gia “chấm thơ”. Các bài thơ dự thi cũng được “rọc phách” để dấu tên thí sinh. Các thày giám khảo cũng được “phân cặp” để “khảo” y như là một cuộc thi “quốc gia” vậy. Trong khi các cặp giám khảo đang hí húi và chăm chú làm việc thì thày Đoàn Danh Hán bỗng cao hứng xướng to lên một bài thơ lạ:

“Chú dế và giọt trăng

Lăn trên nền cỏ biếc

Một giọt trăng lung linh

Giọt trăng lăn trên cỏ

Lấp lánh cả lá hoa

Một chú dế đi qua

Ngạc nhiên tròn xoe mắt

Chú dế ta định nhặt

Giọt trăng đem về nhà

Loay hoay mãi chú ta

Cũng không sao nhặt được...?

À...Thì ta hiểu rồi

Trăng dính trên phiến lá

Tốt hơn là đem cả

Giọt trăng và lá cây

Nhưng giọt trăng rơi ngay

Trên một nền lá khác...?”

Chú dế càng kinh ngạc !?...

Thày Hán vừa dứt lời thì cả phòng rộ lên những lời trầm trồ thán phục. Nhưng cũng có một thày (tôi không còn nhớ rõ là thày nào) tỏ ý nghi ngờ: “khéo không nó lại chép ở đâu đấy”. Thế là mọi người quay sang bàn bạc xem có ai đã từng đọc ở đâu đó một tứ thơ na ná như thế không. Tôi cũng lục lọi trí nhớ mình nhưng không tìm thấy gì. Cuối cùng thì bài thơ được xác minh đúng là sáng tác của em Nguyễn Thị Thủy, học sinh lớp 11C và bài thơ được trao giải nhất cuộc thi thơ năm ấy. Mùa hè năm 1997 cũng do tình cờ tôi được đọc lại bài thơ ấy trên một tờ Thiếu niên tiền phong. Cuối bài thơ có ghi rõ tên và địa chỉ tác giả: Nguyễn Thị Thủy ( học sinh lớp 11C Trường THPT Phả Lại, Chí Linh, Hải Dương).

Thấm thoát thế mà đã 14 năm rồi... Tôi cũng chưa có dịp nào gặp lại tác giả . Nhưng ấn tượng về bài thơ thì vẫn y nguyên như ngày ấy và mỗi lần có dịp nhẩm đọc lại tôi vẫn thấy vô cùng hào hứng và thích thú. Thích thú bởi vì bài thơ đã vẽ ra được hình ảnh một chú dế hồn nhiên, ngây thơ và vô cùng sống động.

Vẽ ra được một hình tượng sinh động và đầy thơ ấy không thể chỉ bằng vào sự quan sát hay ký ức được. Nếu Nguyễn Thị Thủy không dựa vào trí tưởng tượng của mình, không biết hóa thân và nhập vai làm một chú dế, chui xuống cỏ, đi lang thang thì không thể có chuyện tình cờ bắt gặp một giọt trăng...đẹp quá, thích quá, muốn lấy bằng được để đem về hang mà không thể. Hết ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác chú dế ngây thơ và ngốc nghếch nhà ta không hiểu vì sao cả ? Rõ ràng Nguyễn Thị Thủy đã biết làm bé mình đi thành con giun, con dế để cho tứ thơ vụt lớn lên thành đắc sắc và độc đáo. Thử hỏi đã có bao nhiêu cách tả trăng và yêu trăng rồi nhưng mấy ai đã yêu trăng được thật sự “trẻ con” như Nguyễn Thị Thủy ? Thơ tối kỵ những chung chung mờ nhạt , càng tối kỵ những đại ngôn, khoa trương mà sáo rỗng.

Mùa hè năm 1999, khi tôi đang đánh máy làm số Nội san thơ CLB Côn Sơn số 27, thì được đưa thêm mấy bài thơ của Nhóm thơ Bãi Bông Phả Lại. Trong đó có bài Tình biển tình người của Nguyễn Thị Tách:

“Hạ Long nước biển trong xanh

Hè vui thắm thiết có anh có nàng

Mênh mang dòng nước mênh mang

Quện chặt thân nàng đùa giỡn với ta

Hạ Long nước biển mặn mà

Khác nào tình cảm của ta với nàng

Ngỡ ngàng giây phút ngỡ ngàng

Mơ màng ta thấy như nàng tơ xuân

Mình trần đâu phải mình trần

Bộ đồ áo tắm khoe thân nõn nà

Nhìn ra ngoài biển khơi xa

Vòm trời khum xuống như là dù buông

Biển trời như khép cánh buồng

Tâm hồn sảng khoái nụ hôn ngọt ngào

Hạ Long sóng nước dạt dào

Thuyền tầu du khách ra vào thảnh thơi

Hạ long phong cảnh tuyệt vời

Tình đời tình biển sáng ngời xanh trong

Yêu sao anh Bái Tử Long

Vì tình vì nghĩa nằm canh biển trời

Nhìn lên dãy núi trẻ tươi

Bài thơ tên gọi nụ cười xinh xinh

Soi mình mặt nước lung linh

Ngàn năm vẫn vậy trọn tình nước non

Khen cô có tấm lòng son

Đời đời vẫn thế sắt son một mình

Yêu sao mảnh đất Quảng Ninh

Quê hương giầu đẹp biển tình bao la”.

14 câu đầu của bài thơ quả thực là một tứ thơ lạ. Nó kể chuyện một đôi trai gái trẻ trung xinh đẹp giữa mùa hè đi tắm biển Hạ Long. Người con gái cứ quện chặt lấy người con trai mà hồn nhiên đùa giỡn. Còn người con trai thì lúc đầu cũng thoáng chút ngỡ ngàng e ngại. Nhưng trước vẻ “tơ xuân” của “Bộ đồ áo tắm khoe thân nõn nà” của người con gái, đã không đừng được nữa. Vả lại “Nhìn ra ngoài biển khơi xa” anh cảm thấy vòm trời cũng như đang buông cánh dù xuống và mặt biển cũng như đang khép cánh buồng lại để che chở cho họ. Thế là trời biển Hạ Long, thanh thiên bạch nhật và bát ngát bao la phút chốc bỗng hóa thành một căn phòng kín đáo dành riêng cho đôi trẻ. Trong cảm thức ấy, người con trai đã vô cùng sảng khoái trao một “nụ hôn ngọt ngào” cho người con gái.

Tôi thật sự chưa gặp được một “pha” tắm biển nào lại tươi mát và nồng nàn đến vậy. Đó là một cái hôn hiếm có trong đời thực và càng hiếm có ở trong thơ.

Chỉ đáng tiếc là bài thơ đến đây đã hết nhưng ngòi bút của Nguyễn Thị Tách thì lại cứ lan man con cà con kê kể lể thêm những chuyện chẳng còn dính dáng gì đến đôi trẻ nữa. Đoạn ấy vừa nhạt vừa làm xấu, làm hỏng cái tứ thơ lạ mà đẹp ở bên trên.

Trong trường hợp này muốn làm cho bài thơ hay chỉ cần có một động tác nhỏ là cắt béng đi 14 câu cuối bài. Nhưng để làm được một động tác đơn giản ấy lại là cả một vấn đề lớn. Muốn vậy người làm thơ phải biết tự thẩm định thơ mình một cách khách quan và chính xác. Nói cách khác người làm thơ phải có tầm hiểu biết sâu rộng và sự tỉnh táo của một nhà phê bình, ít nhất là cho mình. Tìm đọc những bài thơ hay, tìm đọc những lời bình thẩm của các nhà văn, nhà thơ, nhất là của các nhà nghiên cứu... Hoặc gần gặn hơn: lắng nghe những nhận xét trung thực của bạn bè có thể giúp ta dần dần được như vậy.

Đỗ Đình Tuân

Tặng các Thầy

Kính tặng Thầy Đỗ Đình Tuân và các Thầy!



Một đời tay cầm phấn
Chữ như múa từng hàng
Bỗng một ngày bối rối
Trước bàn phím như hoa


Lời Thầy như ngàn thơ,
Nuôi hồn em khôn lớn,
Nay từng dòng, từng phím
Em lại cầm tay Thầy.


Nhìn mái đầu trắng xóa
Cặm cụi gõ từng trang
Thầy ơi! Em vẫn học
Cái nghiệp chữ ở Thầy!


Chẳng bao giờ là muộn
Cho ta lại bắt đầu
Con đường dài Tri thức
Không tính tuổi ai đâu!

Nha Trang, 20/8/2010

VA

LẮNG

Găp nhau rồi chia tay.
Người về, em ở lại.
Lệ lặn sâu đáy mắt
Nói thay lời rưng rưng.

Ôi! Tri ân cuộc đời.
Phút giây này hội ngộ,
Cô thày và bè bạn,
Tóc bạc gần như nhau.

Chỉ mấy ngày ngắn ngủi,
Ta nối lại vuông tròn
Đất trời thêm rộng mở
Suốt dặm dài tháng năm.

Nắng ấm mừng gặp gỡ,
Chia tay mưa ngậm ngùi
Lắng sâu vào nỗi nhớ
Về miền ký ức xưa.


MH - 20/8/2010

Xin hỏi "Thày Biên"

Việc đưa bài lên Blog cá nhân của tôi rất bế tắc trong trường hợp với những văn bản dài đã để ở các file khác bây giờ muốn đưa lên trang blog cá nhân để bầu bạn các nơi có thể "chi sẻ" được. Tôi đã làm cụ thể như sau:
1-Chọn Bài đăng mới và thấy khung soạn thảo hiện ra. Trên là khung "Tiêu đề" và dưới là khung nội dung.
2-Viết Tiêu đề của văn bản vào khung "Tiêu đề"
3-Cóp văn bản ở file khác rồi dán vào khung soạn thảo. Văn bản vẫn được dán bình thường nhưng trang blog thì không lưu. Vì thế khi chọn "Xuất bản bài đăng" thì văn bản lại không được đăng. Ở khung văn bản bây giờ chỉ hiện ra là một "bức vách" toàn tiếng Anh là tiếng Anh. Ở gọc phải dưới khung soạn thảo thấy có một dòng chữ báo "lỗi biểu mẫu...Nhưng lỗi biểu mẫu và chỉnh sửa HTML là gì?
Tóm lại là "Trò Tuân" chịu. Mầy đi mò lại vẫn chịu cứng. "Trò Tuân chẳng hiểu ra sao cả. Nhờ "Thày Biên" gỡ giúp. Xin cám ơn

KÍNH GƯI THẦY TUÂN CÙNG CÁC BẠN
Sau khi nhấn vào " Xuất bài đăng " đôi khi xẩy ra trường hợp trên máy tính xuất hiện cái thông báo như Thầy Tuân đã nói
Việc sử lý rất đơn giản như sau :
Bên dưới chữ Lỗi và khung màu đỏ có khung màu vàng với dòng chữ sau : Dừng lỗi hiển thị HTML.
Ta chỉ cần tích chuột vào cái ô vuông màu trắng bên trái dòng chữ đó, sau đó lại nhấn vào " Xuất bài đăng " là xong.
Chúc Thầy và các bạn có nhiều bài đăng mới

Tình!

Người đến rồi đi
Gặp rồi chia biệt,
Vẫn thế, dòng đời
Như là quy luật!

Sao băng vụt sáng
Làm lóa mắt người
Một lần rực cháy
Thăng hoa muôn ngày!

Gặp rồi lại xa
Tình người ở lại.
Như ngàn sao băng,
Lung linh một đời!

Nha Trang, 17/8/1010.
VA

PHÚT CHIA TAY

Tạm biệt nhé!

Anh về!

Em ở lại.

Phút chia tay

Không nói

Chỉ nghẹn ngào

Phòng chờ bay

Bỗng thành

Sông cuộn sóng

Và rưng rưng

Ánh mắt

Những gửi trao.

07.10

NKN

SƯ SINH KỲ NGỘ

Tháng tám năm1967 tôi được sở GD Hải dương điều về dạy học tại trường c3 Chí Linh Hải Dương .
Nguyễn Ngọc Soạn là HS lớp 10 .quê ở Văn Đức Chí Linh ,cao to đẹp trai học giỏi ,có năng khiếu văn thơ và TDTT .
Tuy không dậy em,song qua các hoạt động ngoại khóa ,văn nghệ ,thể dục thể thao mà thày trò tôi rất thân nhău .

Tháng 5 năm, 1968 ,còn một tháng nữa là kết thúc năm học ,SGD điều tôi sang Nam Sách công tác .Khi chia tay tôi Soạn viết trong sổ tay của tôi :”và có lẽ em còn khâm phuc thày hơn về cái tài nhảy cao của thày .Những bức ảnh em chup được hình ảnh của thày còn mãi mãi in sâu trong tâm hồn em .Làm sao em có thể quên được thày Tư”có bộ đầu”ai cắt cũng khéo cả !.” ( Cuốn sổ đó hiện nay tôi vẫn giữ )

Tháng 5-2008 tôi đang ở Bình Dương với con trai thì nhận được điện thoại của Soạn mời tôi về hội trương QK 7 dự cuộc họp đồng hương Chí Linh tại Sài Gòn .tôi không nhận lời .
Em Thảo nói với tôi :tháy cứ đi ,toàn học sinh của thày không mà ,thế là tôi quyết định đi .
Ngày 18-5-2008 Thảo từ Đồng Naiqua đón tôi về Sài Gòn Vừa bước chân vào hội trường chưa nhận ra ai và ai thì từ trến sân khấu một người to cao ,tóc đã hoa dâm đi xuống ôm tôi vào lòng và xuất khẩu đọc ngay mấy câu thơ :

Không làm bướm vờn hoa,
Mà làm ong hút mật,
Không phăng lặng như nước ao tù ,
Mà dạt dào như biển cả,
Yêu và căm thù.
Đi và chiến thắng !...

Tôi bất ngờ đến ứa nước mắt tôi nhận ra đó là Soạn và bài thơ đó tôi viết tặng em năm 1968 khi em vừa TN c3 Soạn nói với tôi:Bài thơ của thày đã theo em đi khắp miền đất nước và gần trọn cuộc đòi .

Nguyễn Minh Tư

MÓN QUÀ TÌNH NGHĨA

Cuối năm 1974 tôi vừa làm xong 3 gian nhà tre được ít ngày Môt hôm ,vaò một buổi trưa ,một ông già khoảng chừng ngót 70 tuổi ,đen và gầy,đi một chiếc xe đạp thiếu niên Đức ,màu xanh,trên ghi đông treo một cặp rổ rá vàng ươm đến thăm .
Ông tự giới thiệu:Tôi là bố chăus Hòa ở Văn An .đi chợ Sao Đỏ mua đồng thuốc lào,rồi rẽ qua thày chơi nghe tin thày mới làm xong nhà .Tôi mời ông vào nhà ,pha nước mời ông uống .
Qua vài câu truyến về gia đình ,ông ngắt lời nói với tôi :chơi với thày một lát tôi lại phải về xem cơm cháo thế nào ,bà lão nhà tôi trông nom công viên của tổ phụ lão không có nhà ,rồi ông ra ngoài xe mang vào một cặp rổ rá,một cặp đèn tuyp ,một gói bằng giấy báo và nói với tôi:Cặp rổ rá này là của tôi nhà có tre tôi đan được,mang biếu thày để thày dùng.
Cặp đèn này là của thằng cháu Hòa gửi từ Nam ra biếu thày để thày soạn bài .
Còn đây,ông đưa cho tôi gói ,gói bằng giấy báo và nói :Đây là sản phẩm của bà nó nhà tôi lao động trên công viên của xã ,chưa hết ,ông móc trong túi ra hai lọ thuốc tây và nói :đây là quà của thằng cháu Thuận ở Liên Xô gửi về biếu thày để thày bồi bổ .

Tôi đón phần quà của cả gia đình ông mà xúc động đến ứa nước mắt .Cám ơn ông với những tấm nhân hậu của người Chí Linh .Chia tay ông mà lòng khắc khoả mãi không nguôi ….

VỀ NGUYỄN GIA TRANG CỦA TIẾN DỊP TƯỚNG CÔNG

Đang ngồi khật khừ tại gia thì thấy điện thoại rung lên bần bật. Vội bốc lên xem thì ra là Tiến Dịp:
- Anh về nhà em ăn cá nướng!
Mình ngớ ra:
- Nhà mày có ao đâu? Cá chợ thì tao không thèm!
Hắn ta thẽ thọt:
- Anh buồn cười nhỉ? Nhà em chả có cái ao ở góc vườn là gì.
Chợt nhớ ra đúng vậy. Kể ra, trời đất này mà được chén món cá nướng trui theo kiểu Nam Bộ thì cũng hay. Và thế là quyết định: "Về!". Tuy nhiên, ngồi với thằng cha tám vía này cũng chán, phải huy động thêm đội hình. Vài cuộc điện thoại nữa đã có một kíp xe tăng hoàn chỉnh nhận lời đền tiếp sức- trong đó có Phạm Bá Lập, lớp C và Nguyễn Văn Hào, lớp B của khóa 68- 71.
Đúng 18 giờ, cả lũ rùng rùng kéo tới. Chủ nhà nghệt mặt ra:
- Em tưởng anh nói đùa????????
Thế là rơi vào tình trạng "Ao sâu cá lặn khôn chài lưới, Vườn rộng rào thưa khó đuổi gà". Mà vườn nhà hắn rộng thật- có nhõn 1 mẫu (3.600 m2) thôi. Kể ra đuổi gà ở cái trang trại này cũng khó khăn thật- toàn gà chạy bộ, chúng cứ nhanh như chớp. Cũng may, đã gần đến giờ gà lên chuồng nên 2 con nhanh chóng bị túm cổ.
Đây, cái trang trại nhõn 1 mẫu đây:



Và đây là túp lều hạnh phúc của Tiến Dịp tướng công:



Trước sân là đống đá và đống gạch- chắc là chủ nhà đang chuẩn bị lên đời cho túp lều hạnh phúc của mình. Tuy nhiên, có vẻ như cái kế hoạch này đang vướng víu một cái gì đó nên đá với gạch đã bị cỏ cây che lấp gần hết. Sau này có đem ra dùng chắc mất nhiều công cọ rêu đây.








NKN

Tặng người sinh ra trên mảnh đất Chí Linh

1.
Em lại trở về với Chí Linh
Mảnh đất năm xưa nặng nghĩa tình
Kỷ niệm tuổi thơ từ ngày ấy
Để còn tìm lại những giấc mơ.

Em ơi, Miền Bắc mùa này nắng
Ra đến Thủ đô, em vội đi
Đi tận Đồ Sơn để hỏi biển
Thuyền của em ở bến bờ nào?

(Cố Đại tá An ninh Đặng Ngọc Đường)

2.
Ta đến nơi đây đất Chí Linh
Sỏi đá mà sao vẫn mặn tình
Chở che cho đứa con xa xứ,
Yêu thương như chính đứa con mình!

(Cựu HS Miền Nam Trường 6)

VA