“Muốn
nghe được lời nói thật là phải công phu lắm, phải thành tâm lắm. Hãy
rửa tai để nghe lời nói thật vì không có lời nói thật nào mà không có vị
chua chát” – Nhà báo Hữu Thọ.
Ông
Vũ Khoan, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ khi trả lời phỏng vấn báo Tuổi
trẻ, bài “Làm dân mới được nghe thật lòng” ngày 9/7 đã có những dòng
tâm sự rất hay: “Khi về “làm dân”, có thể tiếp xúc với nhiều tầng lớp xã
hội khác nhau nên nghe được tiếng nói thật lòng”.
Câu
nói này là chiêm nghiệm của một cuộc đời quan chức cộng với 7 năm về
hưu mà không tham gia bất cứ một công việc gì để được… làm dân, để được
nghe những lời nói thật từ nhân dân.
Nói lên điều này, cũng là day dứt, trăn trở của một người rất nặng lòng với đất nước.
Đọc
câu nói trên của ông Vũ Khoan, không thể không nhắc đến một câu nói khá
nổi tiếng của GS Hoàng Tụy, một nhà khoa học tài năng và trung thực,
một nhân cách đầy tự hào của trí thức Việt Nam về bệnh dối trá trên Dân
trí năm 2011: “Sự dối trá đang là mối nhục lớn”.
Lời
nói của một nhà khoa học tầm cỡ thế giới, một người nổi tiếng bởi sự
thẳng thắn không thể không làm mỗi chúng ta suy nghĩ. Sự dối trá thời
nào và ở đâu cũng có nhưng vấn đề là nó xuất hiện với cường độ như thế
nào và sự “lan tỏa” đến đâu.
Có
thể nói, sự dối trá hiện nay trong xã hội không phải là hiếm mà nó là
nhiều, thậm chí rất nhiều. Nó xuất hiện bất cứ lúc nào và ở bất cứ đâu
dưới đủ mọi hình thức. Từ những việc đơn giản như buôn gian, bán lậu đến
dối trá, lọc lừa, tham ô, tham nhũng và cao hơn là “tham nhũng chính
sách” của lợi ích nhóm.
Muốn chống được sự dối trá, tất nhiên phương thuốc hữu hiệu trước hết là phải được nghe lời nói thật.
Thế
nhưng, để được nghe những lời nói thật không phải dễ bởi muốn được nghe
lời nói thật thì bản thân người nghe phải cầu thị và thật tâm muốn
nghe. Nghe theo kiểu lấy lệ, đối phó thì sẽ nhận câu trả lời đối phó,
lấy lệ. Đó là lẽ đời.
Tiếp
đến, như người xưa đã đúc kết, sự thật thường hay trái tai “Trung ngôn
nghịch nhĩ” hay “Thuốc đắng dã tật, sự thật mất lòng”. Người muốn nghe
sự thật ngoài nhu cầu mong muốn tự thân, có tâm thì còn phải có bản lĩnh
tiếp nhận những lời “nghịch nhĩ”. Bởi “Lời nói thật đã hơn một lần chết
chém”. Những người thiếu bản lĩnh cũng không bao giờ được nghe những
lời nói thật.
Song,
tất cả những điều trên vẫn chưa đủ nếu như chưa có được sự tin cậy để
sẻ chia. Người muốn nghe những lời trung thực trước hết phải là người
trung thực, đáng tin cậy. Lời nói thật quý như vàng bạc, chẳng ai dại
lại trao vào tay kẻ lừa đảo và dối trá.
Những người dối trên, lừa dưới, nói một đằng làm một nẻo càng không bao giờ được nghe những lời nói thật.
Có
lần mình hỏi một bạn trẻ vì sao có thể nói dối trắng trợn như vậy thì
nhận được câu trả lời rằng bởi ông ta thích nghe những điều đó và ông ta
xứng đáng nhận những điều dối trá đó.
Mình
chợt nhớ câu nói của Nhà báo Hữu Thọ trả lời trên báo Nhà báo &
Công luận của Hội Nhà báo Việt Nam nhân dịp đầu năm mới Kỉ Sửu: “Sự
thật nó không tự đến mà anh phải tìm đến nó. Rồi anh phải đủ niềm tin ở
người ta thì người ta mới nói sự thật với anh. Anh cũng phải có đủ bản
lĩnh để sàng lọc, tìm ra những thông tin chính xác. Muốn nghe được lời
nói thật là phải công phu lắm, phải thành tâm lắm. Hãy rửa tai để nghe
lời nói thật vì không có lời nói thật nào mà không có vị chua chát”.
Để
được nghe những lời nói thật của dân hôm nay, nguyên Phó Thủ tướng Vũ
Khoan không chỉ về “làm dân” mà ông còn nhận được sự tin cậy của dân.
Xin chúc mừng ông Vũ Khoan vì ông đã “rửa tai” để tiếp cận sự thật.
BÙI HOÀNG TÁM
( Song Thu sưu tầm. Nguồn : Nguoichilinh.com)
