Thành viên xón TriAn kính viếng thân mẫu ông Nguyenx Văn Nhã

- CẢM ƠN ĐỜI MỖI SÁNG MAI THỨC DẬY. TA CÓ THÊM NGÀY NỮA ĐỂ YÊU THƯƠNG -

Thứ Hai, 18 tháng 6, 2012

Dịch thơ cổ: Nguyễn Trãi 2

 THƠ LÀM TRONG KHI CHƯA THÀNH CÔNG (17 BÀI)

Bài 6
 
清明
 
一從淪洛他鄉去
屈指清明幾度過
千里墳塋違拜掃
十年親舊盡消
乍晴天氣模棱雨 (1)
過半春光廝句花 (2)
聊把一杯還自彊
莫教日日苦思家
                   阮薦
 
Phiên âm
Thanh minh
 
Nhất tòng luân lạc tha hương khứ
Khuất chỉ Thanh Minh kỷ độ qua
Thiên lý phần doanh vi bái tảo
Thập niên thân cựu tận tiêu ma
Sạ tình thiên khí mô lăng vũ (1)
Quá bán xuân quang tê cú hoa (2)
Liên bả nhất bôi hoàn tự cưỡng
Mạc giao nhật nhật khổ tư gia.
                                   Nguyễn Trãi
Ghi chú
1. Mô lăng vũ: mưa không thường, dấu hiệu thời tiết đặc biệt vào dịp Thanh Minh.
2.Tê cú hoa: hoa bớt thắm, có sách chú là “hoa đồ mi” liên quan đến “rượu đồ mi” của Trung Quốc mà vua chúa thường mang thết đãi quần thần vào dịp Thanh Minh.
 
Dịch nghĩa:
Thanh minh
 
Từ khi lưu lạc quê người đến nay,
Bấm đốt ngón tay tính ra tiết thanh minh đã mấy lần rồi.
Xa nhà nghìn dặm không săn sóc phần mộ tổ tiên được,
Mười năm qua bà con thân thích đã tiêu tán hết.
Tạnh cơn mưa mây, trời chợt sáng,
Hoa đồ mi đã quá nửa chừng xuân.
Hãy cầm lấy chén rượu mà gượng uống,
Ðừng để ngày ngày phải khổ vì nỗi nhớ nhà.
 
Dịch thơ
 
Từ khi lưu lạc xứ người ta
Bấm đốt Thanh Minh mấy độ qua
Nghìn dặm mộ phần không viếng đắp
Mười năm thân thích nửa tiêu ma
Chợt quang mưa lạ trên cao tạnh
Quá nửa mùa xuân bớt thắm hoa
Thôi hãy nâng ly mà gượng uống
Ngày ngày đỡ khổ nhớ quê xa.
                             Đỗ Đình Tuân dịch

Bài 7
 
記友
 
半生世路嘆屯邅,
萬事惟應付老天。
寸舌但存空自信,
一寒如故亦堪憐。
光陰焂忽時難再,
客舍凄涼夜似年。
十載讀書貧到骨,
盤惟苜蓿坐無氈。
                 阮薦
 
Phiên âm
Ký hữu
 
Bình sinh thế lộ thán truân chiên,
Vạn sự duy ưng phó lão thiên.
Thốn thiệt đãn tồn không tự tín,
Nhất hàn như cố diệc kham liên.
Quang âm thúc hốt thời nan tái,
Khách xá thê lương dạ tự niên.
Thập tải độc thư bần đáo cốt,
Bàn duy mục túc, toạ vô chiên.
                                 Nguyễn Trãi
 
Dịch nghĩa
Gửi bạn
 
Bình sinh đường đời nhiều vất vả quá thể
Vạn việc chỉ nên phó cho trời già
Tấc lưỡi hãy còn, tưởng cũng tự tin được
Cứ một cảnh nghèo như cũ thật đáng thương
Ngày tháng (sáng tối) đi qua vùn vụt khó mà trở lại
Quán khách lạnh lùng, đêm dài như cả một năm
Mười năm đọc sách (học hành) mà nghèo đến tận xương
Trên mâm cơm chỉ có rau mục túc, chỗ ngồi chẳng có chiếu.
 
Dịch thơ
 
Bình sinh cuộc sống những gian cam
Phó mặc ông xanh mọi sự làm
Tấc lưỡi hãy còn nên tự tín
Cái nghèo vẫn vậy khá thương tâm
Quang âm vùn vụt thời không lại
Quán khách lạnh lùng đêm tựa năm
Đọc sách mười thu nghèo kiết xác
Cơm rau mục túc chẳng chăn nằm.
                        Đỗ Đình Tuân dịch

Bài 8
 
秋夜客感
  
旅舍蕭蕭席作門,
微吟袖手過黃昏。
秋風落葉羈情思,
夜雨青燈客夢魂。
亂後逢人非夙昔,
愁中送目寓乾坤。
到頭萬事皆虛幻,
休論凡亡與楚存。                      
                 阮薦
 
Phiên âm
 
Thu dạ khách cảm
Lữ xá tiêu tiêu tịch tác môn,
Vi ngâm tụ thủ quá hoàng hôn.
Thu phong lạc diệp ki tình tứ,
Dạ vũ thanh đăng khách mộng hồn.
Loạn hậu phùng nhân phi túc tích,
Sầu trung tống mục ngụ càn khôn.
Ðáo đầu vạn sự giai hư huyễn,
Hưu luận Phàm vong dữ Sở tồn.
                                   Nguyễn Trãi
 
Dịch nghĩa
Ðêm thu ở đất khách cảm hoài
 
Quán khách tiêu điều treo chiếu làm cửa
Ủ tay vào áo ngâm nga khẽ giọng trong buổi hoàng hôn
Lá rụng trong gió thu gợi tình tứ
Đêm mưa ánh đèn leo lét khiến khách thả hồn vào mộng
Sau loạn chẳng ai là quen cũ
Trong cảnh sầu gửi tầm hồn vào trời đất
Chung quy muôn việc đều là hư ảo cả
Thôi chớ bàn chuyện Phàm mất với Sở còn làm gì.
 
Dịch thơ
 
Quán khách tiêu điều treo chiếu cửa
Ủ tay ngâm khẽ giữa hoàng hôn
Gió thu lá rụng khêu tình tứ
Mưa tối đèn chong khách giấc buồn
Sau loạn nào ai quen biết cũ
Nỗi lòng đành để  gửi càn khôn
Chung quy muôn việc đều hư ảo
Thôi chớ  bàn chi lẽ mất còn. (1)
                     Đỗ Đình Tuân dịch

Ghi chú
1. Nếu dịch sát chữ thì phải dịch là “Thôi chớ bàn Phàm mất Sở còn”. Nhưng dịch thế câu thơ ngang tai nên phải dịch thoát chữ thành “Thôi chớ bàn chi lẽ mất còn”. Lẽ mất còn lấy tích từ đoạn sau: “Sở vương dữ Phàm quân tọa. Sở tả hữu viết: “Phàm vong giả tam”. Phàm quân viết: “Phàm chi vong giả bất túc dĩ tang ngô tồn. Sở chi tồn bất túc dĩ tồn tồn. Do thử quan chi tắc vị thủy vong nhi Sở vị thủy tồn dã” (Điền Tử Phương)
Nguyễn Hiến Lê dịch: “Vua Sở ngồi nói chuyện với vua Phàm. Kẻ tả hữu của Sở bảo rằng: “Nước Phàm có ba lần mất”. Vua Phàm nói với vua Sở: “Nước Phàm mất không ảnh hưởng gì đến sự tồn tại của tôi thì nước Sở còn cũng không đủ để bảo rằng vua Sở còn tồn tại hay không. Xét như vậy thì nước Phàm vị tất đã mất mà nước Sở vị tất đã còn”

Bài 9
夏日漫成
 
傳家舊業只青氈,
離亂如今命苟全。
浮世百年真似夢,
人生萬事總關天。
一壼白酒消塵慮,
半榻清風足午眠。
惟有故山心未斷,
何時結屋向梅邊。
                 阮薦
 
Phiên âm
 
Hạ nhật mạn thành
 
Truyền gia cựu nghiệp chỉ thanh chiên,
Ly loạn như kim mệnh cẩu tuyền.
Phù thế bách niên chân tự mộng,
Nhân sinh vạn sự tổng quan thiên.
Nhất hồ bạch tửu tiêu trần lự,
Bán tháp thanh phong túc ngọ miên.
Duy hữu cố sơn tâm vị đoạn,
Hà thì kết ốc hướng mai biên.
                                      Nguyễn Trãi
 
Dịch thơ
 
Truyền gia sản nghiệp tấm chăn xanh
Ly loạn may thân tạm vẹn lành
Cuộc thế trăm năm như giấc mộng
Sự đời muôn việc bởi ông xanh
Một bầu rượu trắng tan trần lụy
Nửa chõng nồm đông một giấc thành
Chỉ có núi quê lòng chẳng dứt
Bao giờ mai gốc cất nhà gianh.
                             Đỗ Đình Tuân dịch


Bài 10
 
和新齋韻
 
風流郡守文章伯,
喬木能憐我故家。
信美江山詩易就,
無情歲月眼將花。
干戈十載親朋少,
宇宙千年變故多。
客舍香塵春晝永,
騰騰清夢繞煙波。
                 阮薦
 
Phiên âm
Họa Tân Trai vận
 
Phong lưu quận thú văn chương bá,
Kiều mộc(1)năng liên ngã cố gia.
Tín mỹ giang sơn thi dị tựu,
Vô tình tuế nguyệt nhãn tương hoa.
Can qua thập tải thân bằng thiểu,
Vũ trụ thiên niên biến cố đa.
Khách xá hương trần(2) xuân trú vĩnh,
Đằng đằng thanh mộng nhiễu yên ba.
                                     Nguyễn Trãi
 
Ghi chú
1.Kiều mộc : Cây cao, chỉ người cao sang.
2.Hương trần (bụi thơm) : Danh từ nhà Phật chỉ một trong thứ bui (lục trần) là : Sắc (sắc đẹp), Hương (mùi thơm), Xúc (đụng chạm), Thanh (tiếng hay), Vị (vị ngon) và Pháp (tưởng tượng).
 
Dịch nghĩa
Hoạ vần thơ Tân Trai
 
Quận thú là người phong lưu thuộc hạng đàn anh trong văn chương
Cây cổ thụ (cây cao) như ngài khiến tôi nhớ đến nhà (gia đình) tôi
Non sông rõ ràng đẹp khiến nguồn thơ dễ đến
Năm tháng qua vô tình mắt sắp lòa
Sau mươi năm loạn ít bạn bè còn lại
Nghìn năm nhiều biến cố xảy ra trong vũ trụ
Bụi (hồng) thơm có mãi nơi quán khách mùa xuân
Mộng nhẹ cứ lân la quanh chỗ ẩn dật (khói và sóng).
 
Dịch thơ
 
Văn chương quận thú bậc đàn anh
Bóng cả làm tôi nhớ chốn mình
Lời đẹp non sông thơ dễ viết
Thoi đưa ngày tháng luống vô tình
Mười năm loạn lạc thân bằng ít
Vũ trụ nghìn thu biến cố nhanh
Khách xá bụi trần xuân ở mãi
Mộng hồn khói sóng vấn vương quanh.
                                Đỗ Đình Tuân dịch
2/5/2012
Đỗ Đình Tuân

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét